Odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania

• Po co są szkolenia dla nauczycieli i pedagogów z profilaktyki uzależnień ?

  Coraz więcej nauczycieli zdaje sobie sprawę z tego, że narkotyki nie są tylko problem o którym się czyta w gazetach. Coraz częściej mają takie doświadczenia nawet ze swoich szkół, że jakiś uczeń bierze narkotyki, że słyszeli od innych uczniów, że koledzy biorą narkotyki. Po tej reformie szkolnej nauczyciele zaczynają się bać, że to się zacznie w szkołach podstawowych i to rzeczywiście tak jest, bo najczęściej ta inicjacja narkotykowa miała miejsce przy przechodzeniu do gimnazjum czyli teraźniejszej siódmej klasie. Coraz częściej w szkołach są narkotyki.
  Nauczyciele chcą wiedzieć przede wszystkim jak reagować i jakie mają możliwości prawne. Co mogą, jak powinni zgłosić, jak powinni zareagować, na ile policja może interweniować, a przede wszystkim gdzie przekierować czyli pierwsza taka reakcja.

  Elżbieta Łabojko - Prezes Fundacji, specjalista terapii uzależnień

• W jakiej formie są prowadzone szkolenia ?

  Z założenia jest to forma warsztatowa. Najczęściej jednak nauczyciele proszą, żeby była cześć wykładowa i ona dotyczy uzależnienia, dotyczy tego jak kryzys adolescencji wpływa na decyzję o zażywaniu narkotyków. Jak to się jedno z drugim wiąże. W jakiej sytuacji jest młody człowiek w okresie dojrzewania, który sięga po narkotyki. To jest ta część wykładowa, a potem w części warsztatowej najczęściej ćwiczymy pierwszą reakcję na to, że w szkole pojawia się uczeń, który bierze narkotyki. Jak z nim rozmawiać, jak go nie zniechęcić do rozmowy. Co jest w takiej rozmowie ważne. Gdzie można kierować takiego ucznia. Gdzie są takie miejsca, gdzie też w internecie można uzyskać takie informacje.

  Elżbieta Łabojko - Prezes Fundacji, specjalista terapii uzależnień

• Ile jednorazowo nauczycieli pedagogów może brać udział w takim szkoleniu ?

  Najlepsza grupa to jest taka 20 – 25 osobowa, bo wtedy jest możliwość pracy w formie warsztatowej. Większe grupy to już tylko pozostaje wykład.
  To są takie warsztaty gdzie w parach (lub trójkach) próbuje się reagować na ucznia, który bierze narkotyki. Jak rozmawiać z rodzicem. To też jest ważny temat, bo rodziców dotyczą pewne mechanizmy zaprzeczeń, wypierania tego, że dziecko ma kłopot – jak przez to przeskoczyć, żeby też tego rodzica nie zniechęcić, żeby go namówić do współpracy.

  Elżbieta Łabojko - Prezes Fundacji, specjalista terapii uzależnień

• Ile czasu trwa szkolenie ?

  Takie szkolenie trwa około 5 godzin lekcyjnych, są robione przerwy w zależności od indywidualnego uzgodnienia z grupą, czy chcą pracować w dłuższych czy krótszych blokach.
  Ważne jest na tych warsztatach obalanie stereotypów. Jednak ciągle mamy takie myślenie o osobach uzależnionych, że to jest wybór tej osoby, że ta osoba sama sobie jest winna temu, że bierze narkotyki a tak naprawdę trudno powiedzieć coś takiego o kimś co ma 11 czy 12 lat i sięga po narkotyki. To też jest taki element mojej pracy z nauczycielami, żeby trochę się przyjrzeć tym stereotypom i trochę odsunąć się od oceniania tych osób. Żeby ich zrozumieć, a nie oceniać. Żeby zrozumieć sytuację w której oni są, co właśnie pomoże nie oceniać a właściwie pomóc.

  Elżbieta Łabojko - Prezes Fundacji, specjalista terapii uzależnień

• Czy nauczyciele są tego świadomi, że mają osoby uzależnione w szkole czy to jest raczej trudno zauważyć ?

  To zależy od szkoły. Bywałam w szkołach w których zaprzeczano uzależnieniom i to nawet w gimnazjum, czy liceum zawodowym, gdzie nie jest to możliwe, żeby się żaden z tylu uczniów nie zetknął z narkotykami. Taka nieświadomość, nie wiem czy może nauczyciele jakoś celowo nie widzieli czy nie chcieli problemu zauważyć, żeby utrzymywać taki mit super fajnej szkoły. Jednak w wielu szkołach jest tak, że nawet jak nie mają osobiście doświadczeń, że w ich klasie jest kłopot, to mimo wszystko chcą być gotowi, bo mają taką świadomość, że problem istnieje. To zależy od grona pedagogicznego.

  W każdej szkole jest ktoś kto potrzebuje pomocy, czy to zauważamy czy nie. Potwierdzają to statystyki ile osób w danym wieku ma chociaż jednorazowy kontakt z narkotykiem np. Wyniki badania przeprowadzonego w 2015 roku w województwie śląskim w ramach Europejskiego Programu Badań Ankietowych w Szkołach ESPAD, które przeprowadzono wśród młodzieży gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej wskazują, że najczęściej młodzież sięga po marihuanę i haszysz i chociaż raz spróbowało tych substancji 23,1% (25% w skali Polski) młodzieży uczniów klas młodszych (gimnazjum) oraz 45,9% (43% w skali Polski) uczniów klas ponadgimnazjalnych, na drugim miejscu leki uspakajające i nasenne bez przepisu lekarza odpowiednio 6,1% i 17,6%, wśród gimnazjalistów na trzecim miejscu znalazły się substancje wziewne 11,5% w starszej grupie ponadgimnazjalnej na trzecim miejscu znajduje się amfetamina 9%. To wynika z rachunków po prostu, że w każdej szkole jest ktoś, kto eksperymentował czy eksperymentuje nadal z różnego rodzaju środkami.

  Elżbieta Łabojko - Prezes Fundacji, specjalista terapii uzależnień

• Mamy w naszym ośrodku dzieci od 14 roku życia czy z obserwacji terapeutów wynika, że uzależniają się coraz to młodsze osoby ?

  Tak, teraz przychodzą coraz młodsi. Kiedy ja zaczynałam pracę tutaj 17 lat temu, często to były osoby starsze i pomimo tego, że narkotyki były wtedy tak zwane „twarde” czyli najczęściej były to pochodne heroiny, to ten staż zażywania był krótszy. Dzisiaj pacjenci którzy trafiają do nas do ośrodka mają za sobą najczęściej 3 lata zażywania narkotyków. Pierwszy rok nie wie nikt w drugim roku, ktoś się zaczyna orientować szkoła czasem rodzice. Dopiero w tym trzecim roku brania narkotyków jest reakcja, kiedy uruchamia się tą machinę pomocową. Co nie zmienia faktu, że te dzieci już najczęściej od trzech lat i ich zainteresowania krążą wokół narkotyków. Ich życie jest na tym skupione, a to jest bardzo długo pamiętając o tym, że trafiają do nas 13 -14 latkowie to łatwo policzyć ten okres kiedy to się zaczęło trzy lata to mamy 11 – 12 latków kiedy to się zaczyna.

  Elżbieta Łabojko - Prezes Fundacji, specjalista terapii uzależnień

• Czy to jest związane z pojawieniem się nowych narkotyków tzw. dopalaczy na rynku ?

  Związane generalnie z dostępnością. Coraz łatwiej jest nabyć narkotyki, a one też są coraz trudniejsze do wykrycia. Na dzień dzisiejszy w zasadzie większość naszych pacjentów korzystała z dopalaczy. To są bardzo dostępne na ten moment narkotyki – można je zdobyć bardzo łatwo, nawet przez Internet, w sklepach bo jest bardzo duży problem z zamykaniem tych sklepów, które prowadzą sprzedaż tzw. wyrobów kolekcjonerskich. Jest problem z wykrywaniem ich w organizmie, a spustoszenie sieją ogromne. Wielu z naszych pacjentów ma za sobą historie szpitalne po zażyciu dopalaczy. Wielu z naszych pacjentów pochowało swoich kolegów, którzy eksperymentowali z dopalaczami więc to jest „zmora” ostatnich lat.

  Elżbieta Łabojko - Prezes Fundacji, specjalista terapii uzależnień

• Kupują narkotyki od dilerów w szkole ?

  Myślę, że rzadko kiedy na terenie szkoły, ale zawsze nasi pacjenci mówią zaprowadź mnie do szkoły to powiem ci jak zdobyć narkotyki, bo oni się jak radary wyczuwają kto ma kontakt z narkotykami a kto nie i kogo można o to zapytać. Natomiast rzadko rzeczywiście dzieje się to na terenie szkoły, ale szkoła jest takim miejscem, gdzie informacje krążą i można je bardzo łatwo uzyskać.

  Elżbieta Łabojko - Prezes Fundacji, specjalista terapii uzależnień

• Czy szkolenie również obejmuje uzależnienia behawioralne ?

  Podczas szkolenia opowiadam o uzależnieniach behawioralnych i mówię o tym jak rozmawiać, bo w zasadzie nie jest ważne od czego ktoś jest uzależniony, bo mechanizmy uzależnień są zawsze takie same. Trudniej znaleźć miejsce do terapii dla takiej osoby, bo są  ograniczone możliwości terapii od uzależnień behawioralnych, ale opowiadam o tym jak reagować i podaję informację gdzie szukać pomocy. Uzależnienia behawioralne w zasadzie to się niczym nie różnią od uzależnień takich spowodowanych przyjmowaniem środków psychoaktywnych.

  Elżbieta Łabojko - Prezes Fundacji, specjalista terapii uzależnień

• Czy w ośrodku „Dom Nadziei” leczą się też osoby uzależnione behawioralnie np. od komputera, gier itp.?

  Mamy osoby, które są uzależnione łącznie od środków psychoaktywnych i behawioralnie. Natomiast takich co są wyłącznie uzależnieni behawioralnie nie ma, ponieważ te osoby nie czują jedności z innymi pacjentami uzależnionymi od środków psychoaktywnych. Uważają że ich nie rozumieją. Dlatego leczą się, ale jak są to uzależnienia mieszane, nie tylko od komputera, gier itp.

  Elżbieta Łabojko - Prezes Fundacji, specjalista terapii uzależnień